Khi Đôi Mắt Nhìn Rõ Trở Lại

ngày 8.10.26


Hôm nay, hai mắt đã được giải phẫu hoàn tất. Con mắt thứ hai đang trên đường hồi phục tốt.

Một chặng đường mà tôi đã lần lữa suốt bao nhiêu năm, cuối cùng cũng đã đi qua. Hai con mắt đã lần lượt được thay những thủy tinh thể cũ kỹ bằng những đôi mắt mới – nói theo cách vui vui của một thanh niên nhiều tuổi vốn hay tự trêu mình.

Đáng lẽ phải làm tôi vui mừng lắm chứ. Và quả thật, tôi có vui nhưng tự nhiên… lại mất chữ “lắm”. Tôi đang tự vấn lòng, “Sao lại có cảm giác lạ vậy.” Nhìn xa đã rõ hơn. Mọi vật trước mắt dường như có đường nét trở lại. Bảng chỉ đường, rừng thông, khu nhà, những hàng xe trên đường, những khuôn mặt thân quen… tất cả như vừa được lau sạch một lớp bụi mờ mà tôi đã không thể lau sạch trong một thời gian dài.

Nhưng lạ thay…

Trong lòng tôi lại có một chút gì đó không gọi được tên. Có chút vui vui. Có chút buồn buồn. Có chút xao xuyến… và tôi cứ bâng khuâng tự hỏi. Có lẽ khi đôi mắt nhìn rõ hơn, tôi lại nhìn thấy một điều khác – một điều mà trước đây, khi mắt còn phủ đầy sương khói tôi đã cố tình không để ý nhiều hoặc lơ đãng cho nó thoáng qua. Đó là thời gian và đời người. Đó là con đường mà ai rồi cũng đi qua, dù đôi mắt có sáng hay sương khói đến đâu!

Trong đầu tôi chợt vang lên lời ca tôi đã viết khá lâu – Bản nhạc “Dòng đời trôi…”

Ngồi trong bóng đêm
Nghe tiếng gió đuổi nhau qua thềm vắng
Cả không gian âm trầm vắng lặng
Chỉ có tiếng côn trùng rả rích gọi canh thâu…

Ngày ấy, tôi viết những câu hát ấy trong một tâm trạng khác. Hôm nay, sau khi hai mắt vừa được mổ xong, những câu hát ấy trở lại trong tôi theo một cách rất khác. Khi tôi nghe tiếng gió, không chỉ nghe tiếng gió. Tôi ngước nhìn bầu trời, cũng không chỉ nhìn bầu trời. Tôi nhìn những người thân yêu quanh mình, và bỗng thấy thời gian đang âm thầm đi qua trên từng khuôn mặt.

Cha mẹ đã đi xa. Anh em mỗi người một nơi, mỗi người một tính cách, một hoàn cảnh. Tình thương yêu… sao cũng thấy mông lung quá. Rồi nghĩ đến bạn bè, kẻ còn người mất. Người lớn tuổi hơn tôi ra đi cũng là lẽ thường tình, nhưng cũng có lắm người trẻ hơn nhiều đã vội vã rời xa. Có những người một thời rất thân, bây giờ chỉ còn lại một cái tên trong ký ức. Có những người tưởng như sẽ còn gặp nhau lâu, nhưng rồi một ngày bất chợt nghe tin đã thản nhiên nằm xuống.

Con người gặp nhau giữa cuộc đời, thương nhau, giận nhau, cùng nhau vui buồn, rồi một ngày lại lặng lẽ chia tay. Có phải “tất cả chỉ là những mốc dừng chân ngắn ngủi giữa một dòng đời rất dài?” Tôi thiệt tình không biết. Nhưng càng sống lâu, tôi càng thấy câu hỏi ấy không còn xa lạ.

Gió sẽ về đâu khi đã đến cùng trời cuối đất?
Người sẽ về đâu sau bao phen được-thua-còn-mất?

Nhưng vẫn nhiều khi “đứng trước tử sinh… len lén thở dài.” Có lẽ đó là những mâu thuẫn mà con người ta luôn vướng phải.

Không cần phải chờ đến tuổi già cũng không cần phải đợi đến khi tóc bạc. Chỉ cần một đêm nào đó ngồi thật yên, nghe tiếng gió ngoài hiên, nghe tiếng côn trùng gọi nhau trong đêm tối, người ta cũng có thể chợt nhận ra rằng đời mình thật ra ngắn ngủi biết bao.

Hôm nay, tôi nhìn mọi thứ rõ hơn. Nhưng kỳ lạ thay, càng nhìn rõ, tôi càng thấy mình quá nhỏ bé giữa cái thế giới mà mình từng cho là rất lớn. Cái thế giới rồi sẽ một ngày không còn thuộc về mình nữa. Những thành quả mình từng xây dựng. Những bài thơ mình từng viết. Những dòng nhạc mình từng hát. Những cuộc vui mình từng có. Những điều mình từng giận dữ, từng tranh hơn thua, từng đau lòng vì được mất… rồi cũng sẽ nằm lại phía sau.

Dòng đời vẫn trôi… không vì ai mà dừng lại. Tôi nghĩ đến gia đình. Nghĩ đến những người đã cùng tôi đi qua những năm tháng dài. Nghĩ đến bạn bè, những người đã cho nhau những cuộc gặp gỡ, những câu chuyện, những tiếng cười giữa những ngày tháng tưởng như bất tận. Có lẽ điều quý nhất của đời người không phải là mình đã kiến tạo được những gì mà là trên con đường trôi qua ấy, mình đã từng có những ai bên cạnh.

Một bàn tay nắm lấy bàn tay. Một câu hỏi thăm. Một cuộc điện thoại. Một người bạn ngồi nghe mình nói những chuyện chẳng đâu vào đâu. Một người thân vẫn còn đó khi mình trở về… Những điều một thời quan tâm ấy, đến một tuổi nào đó bỗng nhiên trở nên như mộng huyễn.

Có bao giờ tự hỏi ta là ai
Giữa thế giới con người muôn vạn
Cha mẹ, anh em, người thân, bè bạn
Chỉ là mốc dừng chân giữa cõi tạm luân hồi…”

Có lẽ hôm nay tôi hiểu câu ấy hơn ngày tôi viết ra nó. Bởi vì sau bao nhiêu năm đi qua, tôi đã nhìn thấy quá nhiều người đến rồi đi. Và rồi một ngày, chính mình cũng sẽ đến lúc phải đi. Nhưng có lẽ đó không phải là điều đáng sợ nhất. Điều đáng sợ hơn là khi còn đang sống mà ta đã quên mất cái lẽ vô thường. Vâng, dẫu vô thường nhưng cũng không thể quên cả yêu thương, tình nghĩa. Hay quên nói với nhau một lời tử tế. Quên gọi cho một người bạn cũ một thời gắn bó bên nhau. Quên ngồi bên những người thân thêm một lúc. Quên thưởng thức một buổi chiều mùa hạ có gió. Quên vẻ đẹp của một buổi thu sang, hay quên nghe một bài ca ưa thích… chỉ vì nghĩ rằng mình vẫn còn nhiều thời gian.

Tôi vừa mới đi qua một cuộc giải phẫu nhỏ. Nhưng có cảm tưởng như mình vừa được nhắc nhở một điều quan trọng, “Đừng chờ đến khi không còn nhìn thấy nữa mới tiếc rằng thế giới nầy đẹp đến nhường nào.” Có lẽ đó cũng là lý do hôm nay lòng tôi xao xuyến.

Đôi mắt đã tỏ hơn, nhưng tôi lại nhìn thấy những ngày tháng còn lại của đời mình ngắn hơn trước. Tôi không muốn buồn vì điều đó. Bởi buồn cũng chẳng làm thời gian đứng lại. Tôi chỉ muốn sống những ngày còn lại một cách nhẹ nhàng hơn, thanh thản hơn. Thương người thân hơn một chút. Quý bạn bè hơn một chút. Bớt hơn thua một chút. Bớt giận hờn một chút. Có thể ngồi xuống viết thêm vài trang hồi ký, làm thêm vài bài thơ, soạn thêm vài bản nhạc. Và khi có cơ hội, ngồi yên lặng ngắm nhìn một buổi chiều có ráng hồng rực rỡ chân mây.

Biết đâu, đến một lúc nào đó, tôi sẽ không còn đủ sức viết nữa. Không còn đủ sức làm thơ. Không còn đủ sức ngồi trước computer hàng giờ nhưng vẫn không quên những người mình thương, vẫn còn biết mỉm cười với một buổi sáng trời cao mây trắng, vẫn còn nghe được tiếng gió nhẹ nhàng đi ngang qua hàng thông… thì có lẽ tôi cũng đã có một đời sống trọn đầy.

Đôi mắt rồi sẽ mờ. Đôi chân rồi sẽ chậm. Bàn tay rồi sẽ run nhưng tình người, những kỷ niệm đẹp, những câu thơ, những bài hát mình từng để lại… biết đâu vẫn còn ở lại với ai đó sau nầy.

Ngoài kia, đêm vẫn xạc xào. Hàng cây vẫn nghiêng nghiêng trong gió. Bầu trời vẫn phủ một lớp sương mênh mang. Dòng đời vẫn lặng lẽ trôi, như chưa từng biết đến những vui buồn của một đời người. Còn tôi, sau lần mổ mắt nầy, bỗng thấy mình vừa nhìn rõ hơn một thế giới bớt khua động và cũng nhìn rõ hơn chính mình.

Có lẽ rồi đây, tôi sẽ không còn cố níu giữ quá nhiều. Chỉ mong mỗi ngày còn lại được nhìn rõ một chút, thương người hơn một chút, và sống chậm lại một chút… để khi đến ngày phải trở về với cát bụi tôi có thể mỉm cười mà nói, “Ừ thôi… Dòng đời vẫn trôi.”

Kingwood, 6/10/2026



When My Eyes Became Clear Again

Today, both of my eyes have completed their surgeries. The second eye is now recovering well.

A journey I had been postponing for so many years has finally come to an end. Both eyes have, one after the other, had their old lenses replaced with new ones—or, to put it in the playful way of a many-years-old young man who still likes to make fun of himself, I have been given two “new eyes.”

I suppose this should have made me terribly happy. And indeed, I am happy—but somehow, I seem to have lost the word **“terribly.”** I find myself asking, “Why do I feel so strangely?” My distance vision is clearer now. Everything before me seems to have regained its outlines. Road signs, pine trees, neighborhoods, lines of cars on the road, familiar faces… all appear as though someone has finally wiped away a layer of haze that I had been unable to clear for a very long time.

And yet, strangely…

There is something in my heart that I cannot quite name. A little happiness. A little sadness. A little stirring of emotion… and I find myself quietly wondering about it. Perhaps when my eyes became clearer, I began to see something else—something that, back when my vision was still covered in mist, I had either deliberately paid little attention to or simply allowed to drift past unnoticed. It is **time**, and it is **human life**. It is the road every one of us must eventually travel, no matter how clear or how clouded our eyes may be.

Suddenly, the lyrics of a song I wrote some time ago came back to me—my song “The River of Life Flows On…”

Seated in the darkness
I listen to the wind chasing itself across the empty porch
The whole space is quiet, solemn, still
Only the ceaseless chirping of insects keeps watch through the long night…

Back then, I wrote those lines in a different state of mind. Today, after both eyes have finally undergone surgery, those same words return to me in a very different way. When I hear the wind, I do not hear only the wind. When I lift my eyes to the sky, I do not merely look at the sky. I look at the people I love around me, and suddenly I can feel time quietly passing across every face.

My parents are gone. My brothers and sisters are scattered, each with a different personality, a different life, a different fate. Love and affection… somehow seem so misty and elusive. Then I think of my friends—some still here, others already gone. It is only natural for those older than me to leave this world, yet many much younger have also departed far too soon. There are people who were once very close to me who are now nothing more than names in memory. There are others whom I thought I would be seeing for many more years, only to hear one day, unexpectedly, that they had quietly lain down and left this world.

People meet in this life, love one another, quarrel, share laughter and sorrow, and then one day quietly part ways. Is it true that “we are all merely brief stopping places in the middle of a very long river of life”? I honestly do not know. But the longer I live, the less unfamiliar that question becomes.

Where will the wind go when it has reached the farthest edge of the earth?
Where will we go after so many rounds of winning and losing, gaining and letting go?

And yet, so often, “standing before life and death… I quietly sigh.” Perhaps these are simply the contradictions that human beings are destined to carry within themselves.

There is no need to wait until old age, nor until our hair has turned gray. Sometimes all it takes is one quiet night, sitting absolutely still, listening to the wind outside the porch, listening to the insects calling to one another in the darkness, and suddenly we realize just how brief this life truly is.

Today, I can see everything more clearly. And strangely enough, the clearer I see, the smaller I feel in a world I once imagined to be so vast. A world that, one day, will no longer belong to me. The things I once built. The poems I once wrote. The melodies I once sang. The good times I once enjoyed. The things I once grew angry over, the contests of pride and winning and losing, the heartbreaks over what I gained and what I lost… all of them, eventually, will be left behind.

The river of life keeps flowing… it stops for no one. I think of family. I think of those who have walked with me through so many long years. I think of friends, the people who have given one another meetings, stories, and laughter in days that once seemed endless. Perhaps the most precious thing in life is not what we have built or accomplished, but who has been beside us along the way.

A hand holding another hand. A simple phone call asking how you are. A friend willing to sit and listen while you talk about things that make little sense. A loved one still there when you come home… The things we once took for granted, at a certain age, suddenly begin to feel almost like a dream.

Have we ever asked who we truly are
Amid the countless human beings in this world?
Parents, siblings, loved ones, friends
Only brief stopping places in this temporary cycle of existence…

Perhaps today I understand those words better than I did when I first wrote them. Because after all these years, I have seen too many people arrive and then depart. And one day, I too will have to go. But perhaps that is not the most frightening thing. More frightening is to still be alive and yet forget the truth of impermanence. Yes, everything is impermanent—but that should not make us forget love and loyalty, or forget to say a kind word to one another. Forget to call an old friend with whom we once shared so much. Forget to sit beside our loved ones for just a little while longer. Forget to savor a summer afternoon with a passing breeze. Forget the beauty of autumn arriving, or forget to listen to a favorite song… simply because we assume we still have plenty of time.

I have just come through a small surgery. And yet I feel as though I have been reminded of something important, “Do not wait until you can no longer see before regretting how beautiful this world is.” Perhaps that is why my heart feels so strangely stirred today.

My eyes are clearer now, but I can also see that the years I have left are shorter than they once seemed. I do not want to be sad about that. Sadness will not make time stand still. I only want to live the days that remain a little more gently, a little more peacefully. To love my family a little more. To cherish my friends a little more. To care a little less about winning and losing. To hold on to fewer grudges. To sit down and write a few more pages of memoir, compose a few more poems, create a few more songs. And whenever the opportunity comes, to sit quietly and watch an evening sky glowing with crimson light along the horizon.

Perhaps one day I will no longer have the strength to write. No longer the strength to make poetry. No longer the strength to sit at the computer for hours. But if, even then, I do not forget the people I love, if I can still smile at a morning beneath a high blue sky scattered with white clouds, if I can still hear the gentle wind passing through the pine trees… then perhaps I will have lived a life that was, after all, whole and complete.

The eyes will eventually grow dim. The legs will eventually grow slow. The hands will eventually tremble. But human affection, beautiful memories, the poems we have written, the songs we have left behind… perhaps they may remain, somewhere, with someone who remembers.

Outside, the night is still rustling. The trees still lean softly in the wind. The sky is still wrapped in an endless veil of mist. The river of life continues to flow quietly, as though it has never known anything about the joys and sorrows of a human life. And I, after this eye surgery, suddenly feel that I can now see more clearly a world that seems a little quieter, a little less turbulent—and, somehow, I can also see myself more clearly.

Perhaps from now on, I will no longer try so hard to hold on to everything. I only hope that, for each day I have left, I can see a little more clearly, love people a little more, and live a little more slowly… so that when the day finally comes to return to dust, I can smile and say, “Ah, well… the river of life keeps flowing.”

Kingwood, October 6, 2026


« TRANG NHÀ