Chuyến Đi Plano – Plano Trip

ngày 14.11.26

Chuyến Đi Plano
Người Thầy Dạy Bay và Người Học Trò Năm Xưa

Bạn Nguyễn Văn Nô vô cùng buồn bã khi hay tin vị IP (Instructor Pilot – Huấn luyện viên Phi công) của mình không thể tham dự buổi hội ngộ vì đột ngột lâm trọng bệnh vào phút chót. Nghĩ đến chuyện đã vượt một quãng đường xa xôi đến đây, vậy mà lại không có dịp gặp lại người thầy cũ, lòng bạn ta không khỏi nặng trĩu. Trên đường trở về, Nô nhiều lần bày tỏ mong muốn được lái xe lên Dallas để thăm ông bà Charles Lang.

Sau khi bàn bạc, nhà tôi gọi điện thoại cho hãng cho thuê xe, xin gia hạn thời gian thuê. May mắn thay, họ đồng ý. Một dự định tưởng chừng khó thực hiện bỗng trở thành hiện thực.

Khi về đến Kingwood, một mối bận tâm khác lại nảy ra trong đầu chúng tôi. Vợ chồng bạn Nô không thông thuộc đường sá ở vùng Texas này. Hơn nữa, cả hai cũng đã lớn tuổi, trong khi quãng đường từ đây lên Plano, phía bắc Dallas, mất hơn bốn tiếng lái xe, phần lớn lại là vào ban đêm. Chúng tôi không yên tâm để hai người tự mình thực hiện chuyến đi ấy. Vì vậy, vợ chồng tôi quyết định cùng đi.

Từ lúc khởi hành đi Biloxi, nhà tôi vẫn là người cầm lái, và trong chặng đường bất ngờ này, nàng tiếp tục đảm nhận vai trò tài xế cho cả nhóm.

Khi chúng tôi đến khu vực Dallas thì đồng hồ đã điểm hơn mười giờ đêm. Giờ ấy đã quá muộn, không tiện ghé thăm ông bà Lang vì sợ làm phiền gia chủ. May thay, vợ chồng Nô có một đứa cháu đang sống gần đó, là con của người anh ruột. Chúng tôi liên lạc được với hai cháu, và hai cháu rất vui vẻ, niềm nở mời cả nhóm về nhà nghỉ qua đêm.

Vừa đến nơi, hai cháu đã ân cần ra đón. Thức ăn, thức uống được nhanh chóng dọn ra với tất cả sự chu đáo và lòng hiếu khách, khiến chúng tôi gần như ái ngại trước sự tiếp đãi quá nhiệt tình ấy. Hai cháu còn trẻ, nhưng lễ phép và rất đỗi dễ thương. Dù đã có con đang học đại học, các cháu vẫn giữ được nét dịu dàng, lễ độ, đúng với truyền thống kính trên nhường dưới và lòng hiếu khách của người Việt Nam. Sự tử tế ấy vượt xa những gì chúng tôi mong đợi, khiến chúng tôi có cảm giác không phải mình đang làm khách, mà như những người thân lâu ngày trở về nhà.

Sáng hôm sau, sau khi được gia chủ khoản đãi bữa điểm tâm và cà phê, chúng tôi hẹn nhau đến thăm ông bà Charles Lang.

Khi Người Học Trò Gặp Lại Thầy Xưa

Ông Lang lúc ấy đã rất yếu. Chúng tôi biết ông vừa trải qua một cơn bệnh nặng, và dấu vết của năm tháng đã in hằn trên dáng vẻ, sức khỏe của ông. Thế nhưng, khi chúng tôi vừa đến, dường như nét mặt ông bỗng thay đổi. Ánh mắt ông sáng lên, gương mặt rạng rỡ hơn, và trong đôi mắt ấy hiện rõ một niềm vui ấm áp. Cứ như thể sự hiện diện của chúng tôi đã tiếp thêm cho ông một nguồn sinh lực bất ngờ. Có thể sức khỏe thể chất vẫn chưa khá hơn, nhưng tinh thần ông dường như được phấn chấn rất nhiều. Ông tỏ ra vô cùng vui mừng và xúc động khi gặp lại chúng tôi.

Riêng tôi cũng rất vui khi được gặp lại ông sau bao nhiêu năm xa cách.

Những ngày còn theo học tại trường huấn luyện phi công, bàn làm việc của ông Lang và thầy tôi nằm sát cạnh nhau. Tất cả chúng tôi đều thuộc cùng một K-Flight. Gặp lại ông, bao nhiêu hình ảnh của những ngày xa xưa bỗng ùa về – những lớp học, những vị huấn luyện viên, kỷ luật nghiêm khắc của chương trình huấn luyện phi công, và cả những chàng trai trẻ năm nào, đang đứng trước ngưỡng cửa cuộc đời mà chưa ai có thể hình dung được những gì đang chờ đợi mình phía trước.

Nhìn ông, tôi bất giác nghĩ đến người thầy của chính mình. Tôi nhớ lại lòng kính trọng mà chúng tôi dành cho những vị huấn luyện viên đã dạy chúng tôi không chỉ cách điều khiển phi cơ, mà còn cách suy nghĩ, cách quan sát, cách đưa ra quyết định và cách gánh vác trách nhiệm của một phi công. Ở tuổi ấy, có lẽ chúng tôi chưa thể hiểu hết tầm quan trọng trong những lời chỉ dạy của thầy. Chúng tôi còn trẻ, háo hức học hỏi, đôi khi nóng lòng muốn chứng tỏ khả năng của mình. Thế nhưng, lời nói, phong thái và những chuẩn mực mà các thầy đặt ra đã âm thầm trở thành một phần trong con người chúng tôi từ lúc nào không hay.

Thời gian có một cách thật lạ lùng trong việc thay đổi vai trò của những con người đi qua cuộc đời chúng ta. Ngày trước, người huấn luyện viên đứng trước lớp học với kiến thức, kinh nghiệm và ý thức trách nhiệm của mình, còn chúng tôi ngồi phía dưới, chăm chú lắng nghe, quan sát, cố gắng tiếp thu từng điều thầy truyền đạt. Vậy mà mấy chục năm sau, cũng người thầy ấy ngồi trước mặt chúng tôi, thân thể đã suy yếu vì tuổi tác và bệnh tật; còn những học trò năm xưa, giờ đây cũng đã trở thành những ông già tóc bạc, tìm đến thăm thầy.

Nhưng có một điều vẫn không hề thay đổi. Đó là lòng kính trọng. Và cả tình cảm thân thương dành cho nhau.

Có lẽ, đối với bạn Nô, cuộc gặp gỡ này mang một ý nghĩa sâu xa hơn nhiều so với một chuyến thăm viếng thông thường. Anh đã vượt một quãng đường dài, không đơn thuần để gặp lại một người quen cũ, mà để tìm về người thầy từng dìu dắt mình qua một chặng đường quan trọng của tuổi trẻ. Trong ký ức của người học trò, một vị huấn luyện viên không bao giờ chỉ là một người quen bình thường. Thầy thuộc về một thời mà thế giới vẫn đang rộng mở trước mắt chúng tôi, khi mỗi bài học đều có ý nghĩa, và tương lai dường như không có giới hạn.

Và có lẽ, ông Lang cũng cảm nhận được phần nào quá khứ đang trở về. Gặp lại một người học trò sau bao nhiêu năm hẳn phải khơi dậy trong lòng ông biết bao ký ức – hình ảnh một chàng trai trẻ mà ông từng hướng dẫn, những chiếc phi cơ từng được đem ra giảng dạy, những gương mặt hồi hộp trước mỗi chuyến bay, và biết bao học viên đã từng đi qua lớp học của ông. Những người học trò ấy từ lâu đã tỏa đi khắp mọi phương trời, xây dựng gia đình, tạo dựng sự nghiệp và sống những cuộc đời riêng trên nhiều lục địa. Vậy mà hôm nay, một trong những người học trò ấy lại đứng trước mặt ông, mang theo nguyên vẹn ký ức của những ngày đầu đời quân ngũ.

Có một sự thân ái rất đặc biệt trong những cuộc hội ngộ như thế. Người học trò tìm thăm thầy để bày tỏ lòng kính trọng và, có lẽ không cần nói thành lời, để cảm ơn người thầy đã góp phần uốn nắn mình trong những năm tháng đầu đời. Còn người thầy, qua cuộc gặp gỡ ấy, có thể nhận ra rằng những bài học mình từng trao truyền không hề mất đi theo năm tháng. Chúng đã theo chân học trò qua bao năm dài, vượt đại dương, đi qua biết bao thăng trầm và ngã rẽ của cuộc đời.

Chúng tôi ngồi với nhau vài giờ, trò chuyện về những điều mà những người thầy và học trò cũ thường nhắc lại: chuyện trường xưa, những người từng quen biết, cuộc sống mỗi người đã trải qua, và những nẻo đường đã đưa chúng tôi đi xa đến thế, cách biệt với nơi khởi đầu của câu chuyện đời mình. Câu chuyện cứ thế tự nhiên chuyển từ quá khứ sang hiện tại. Có những kỷ niệm khiến chúng tôi mỉm cười; cũng có những chuyện nhắc chúng tôi nhớ rằng thời gian đã trôi qua rất lâu, và nhiều gương mặt thân quen ngày nào nay đã không còn nữa.

Không cần phải nói hết mọi điều. Có những tình cảm quá sâu đậm, không thể diễn tả bằng lời; có những kỷ niệm chỉ cần nhắc đến một cái tên, hay gợi lại một chi tiết nhỏ, cũng đủ khiến cả một thời xa xưa sống dậy.

Ngồi lại nơi ấy, tôi chợt nhận ra rằng chuyến đi Plano không chỉ đơn thuần là để bù đắp cho một cuộc gặp đã lỡ trong ngày hội ngộ. Chúng tôi đến đây để tìm lại một phần đời mình, một thời mà chúng tôi còn trẻ, các vị huấn luyện viên vẫn còn khỏe mạnh, và tương lai trải rộng trước mắt như một bầu trời không giới hạn.

Cuối cùng, chúng tôi từ giã ông bà Lang để lên đường trở về Houston.

Cuộc thăm viếng tuy ngắn ngủi, nhưng ý nghĩa của nó không thể đo đếm bằng số giờ đã ngồi bên nhau. Đối với bạn Nô, đó là dịp được gặp lại người thầy mà anh hằng mong mỏi. Đối với ông Lang, đó là lời nhắc nhở rằng người học trò năm xưa vẫn chưa bao giờ quên mình. Còn đối với tôi, đó là thêm một lần được chạm vào quá khứ, được sống lại những kỷ niệm của một ngôi trường, một phi đoàn, và hơn hết, được cảm nhận lòng biết ơn âm thầm mà chúng ta luôn dành cho những người đã góp phần tạo nên con người mình ngày hôm nay.

Chúng ta rồi cũng già đi. Những người thầy của chúng ta cũng già đi. Những nơi chốn từng lưu giữ kỷ niệm có thể đổi thay, và nhiều người đã cùng chia sẻ những tháng ngày ấy có lẽ không còn trên cõi đời này nữa. Nhưng tình thầy trò vẫn có thể còn nguyên vẹn, không bị khoảng cách hay thời gian làm phai nhạt.

Có lẽ, đó chính là một trong những điều đẹp đẽ nhất của những cuộc hội ngộ. Chúng ta không chỉ gặp lại những người mình từng quen biết. Mà trong một thoáng ngắn ngủi, chúng ta còn được gặp lại chính mình của những năm tháng tuổi trẻ.

Thêm Một Cuộc Hội Ngộ Với Bạn Cũ

Cũng nhân chuyến đi này, chúng tôi đã liên lạc được với hai người bạn thân cùng sống trong vùng mà từ khá lâu rồi chưa có dịp gặp lại: KQ Vĩnh Thuận và KQ Nguyễn Văn Mẫn.

Cả hai vốn là những cựu phi công, vậy mà chẳng hiểu từ bao giờ, họ lại âm thầm chuyển nghề, trở thành những “người nhái” chính hiệu! Cứ như thể sau bao năm tung cánh trên trời, giờ đây các chàng lại thích lặn thật sâu dưới nước. Có điều, độ sâu ấy sâu đến mức đôi khi anh em muốn tìm cũng chẳng biết tìm ở đâu!

Vĩnh Thuận hiện nay thính lực đã có phần suy giảm, nhưng chuyện ấy không được nhiều người biết. Vì vậy, anh em vẫn cứ vô tư liên lạc với hắn qua điện thoại như thường lệ. Mãi đến chuyến gặp gỡ này, chúng tôi mới vỡ lẽ. Thì ra, có những cuộc gọi không phải người ta không muốn trả lời, mà đôi khi người nhận chẳng còn nghe rõ tiếng chuông hay tiếng người bên kia đầu dây!

Còn Nguyễn Văn Mẫn thì thật đúng là… bó tay chấm cơm! Từ ngày ấy đến nay, hắn hầu như biệt tăm, chẳng thấy xuất hiện trong bất cứ buổi họp mặt nào của anh em, ngoại trừ lần họp khóa đầu tiên của Khóa KQ 4/69. Không biết hắn bận rộn chuyện gì, hay đã chọn cho mình một đời sống ẩn dật đến mức anh em muốn gặp cũng đành chịu!

Sau khi rời nhà ông bà Lang, chúng tôi hẹn nhau trở về nhà hai cháu để dùng bữa trưa trước khi lên đường trở lại Houston. May thay, vì đã được báo trước từ lúc chúng tôi rời nhà đi thăm ông Lang, hai cháu đã chu đáo chuẩn bị một bữa cơm họp mặt ngay tại nhà. Cô cháu gái có tài nấu nướng rất khéo, nên mọi việc đâu vào đấy. Chẳng mấy chốc, một bữa cơm tươm tất đã được bày biện sẵn sàng.

Khi chúng tôi trở về, hai cặp vợ chồng bạn cũng vừa đến nơi. Thức ăn, thức uống đã được dọn lên đầy bàn, không khí buổi họp mặt lập tức trở nên rộn ràng.

Vừa ăn uống, vừa chuyện trò, tiếng cười tiếng nói cứ thế nối tiếp nhau. Chuyện cũ, chuyện mới, chuyện đời lính, chuyện bạn bè, những người còn gặp được và cả những người đã lâu không thấy mặt… Bao nhiêu câu chuyện tưởng như chẳng bao giờ kể hết. Thời gian trôi qua thật nhanh. Mới đó mà đã vài tiếng đồng hồ, chúng tôi lại phải đứng lên chuẩn bị ra về.

Lại những phút giây lưu luyến. Lại những cái bắt tay, những lời chào, những câu hẹn hò quen thuộc, “Khi nào có dịp sẽ gặp lại!” Chúng tôi vẫn cứ hẹn, cứ hò, như thể lần chia tay nào cũng chỉ là tạm biệt, và rồi sẽ còn nhiều dịp để ngồi lại bên nhau.

Cuối cùng, chúng tôi lên đường trở về Houston. May mắn là xe được trả đúng giờ quy định. Một chuyến đi bất ngờ, một chặng đường dài ngoài dự tính, nhưng lại đem về biết bao kỷ niệm và những cuộc gặp gỡ đáng quý.

Chúng tôi tạm biệt nhau, mỗi người trở về với cuộc sống riêng, mang theo dư âm của những ngày hội ngộ. Và tôi chợt nghĩ, tuổi tác có thể khiến bước chân chậm lại, trí nhớ đôi khi không còn nguyên vẹn, bạn bè có thể mỗi người một phương trời; nhưng chỉ cần còn một dịp ngồi lại bên nhau, những tháng năm cũ dường như vẫn chưa bao giờ xa.

Tháng 11/2026



A Trip To Plano
The Instructor Pilot and His Former Student

Mr. Nô Nguyễn was deeply disappointed when he found out that his IP (Instructor Pilot) would be unable to attend the reunion because of a sudden, serious illness. The thought of having traveled all this way, only to miss the opportunity to see his former instructor, weighed heavily on him. On our way home, he repeatedly mentioned how much he wished to drive to Dallas and visit Mr. and Mrs. Charles Lang.

After discussing the idea, my wife called the rental car company to request an extension. Fortunately, they agreed. What had seemed an unlikely detour suddenly became possible.

When we arrived back in Kingwood, another concern came to mind. Mr. and Mrs. Nô were not familiar with the roads in this part of Texas. More importantly, they were no longer young, and the drive to Plano, north of Dallas, would take more than four hours, much of it at night. We could not feel comfortable letting them make that journey alone. So my wife and I decided to accompany them.

My wife had been behind the wheel since we first set out for Biloxi, and she would continue to be our driver on this unexpected leg of the trip.

By the time we reached the Dallas area, it was already past ten o’clock. It was too late to call on the Langs without imposing on them.

Fortunately, Mr. and Mrs. Nô had a young couple in the family living nearby – the children of Mr. Nô’s elder brother. We were able to reach them, and they were more than happy to welcome us into their home for the night.

The moment we arrived, the two young people greeted us warmly. Food and drinks were brought out with such thoughtfulness and generosity that we felt almost embarrassed by their hospitality. They were young, polite, and genuinely affectionate. Although they already had a child attending university, they still showed a remarkable gentleness and courtesy, very much in keeping with traditional Vietnamese values of respect and hospitality. Their kindness went far beyond what we had expected, making us feel less like visitors than members of the family returning home.

The following morning, after our hosts had served us breakfast and coffee, we arranged to visit Mr. and Mrs. Charles Lang.

When A Student Meets His Instructor Again

Mr. Lang was very frail. We knew he had been seriously ill, and the years had clearly taken their toll. Yet when we arrived, something seemed to change in his face. His expression brightened, and there was an unmistakable warmth in his eyes. It was almost as though our visit had given him a sudden infusion of strength – not enough to erase his physical weakness, perhaps, but enough to lift his spirits. He seemed genuinely happy and deeply moved to see us.

I, too, was very happy to meet him again after so many years.

During our days at the flight training school, Mr. Lang’s desk and my instructor’s desk were side by side. We were all part of the same K-Flight. Seeing him again brought back memories of those distant days – the classrooms, the instructors, the discipline of flight training, and the young men we once were, standing at the beginning of lives we could not yet imagine.

As I looked at him, I found myself thinking of my own instructor. I remembered the respect we had felt for those men who taught us not merely how to fly, but how to think, how to observe, how to make decisions, and how to carry the responsibility entrusted to a pilot. At that age, we might not have fully understood the weight of their guidance. We were young, eager to learn, and sometimes impatient to prove ourselves. Yet their words, their manner, and their standards had quietly become part of us.

Time has a curious way of changing the roles of people in our lives. Once, an instructor stood before a room full of young students, confident in his knowledge and sense of responsibility, while we listened, watched, and tried to absorb everything he had to teach. Decades later, that same instructor sat before us, weakened by age and illness, while his former students – now elderly men themselves – had come to visit him.

But something had not changed. The respect was still there. So was the affection.

Perhaps, for Mr. Nô, this meeting carried a meaning that went far beyond an ordinary visit. He had come a long way, not simply to see an old acquaintance, but to find the man who had once guided him through an important chapter of his youth. In the eyes of a former student, an instructor is never quite an ordinary person. He belongs to a time when the world was still opening before us, when every lesson mattered, and when the future seemed limitless.

And perhaps Mr. Lang, too, felt something of that past returning. Seeing a former student after so many decades must have stirred memories of his own – a young man he had once taught, the aircraft they had studied, the anxious faces before a flight, and the many students who had passed through his classroom. Those students had long since gone their separate ways, building families, careers, and lives across continents. Yet here was one of them, standing before him again, carrying with him the memories of those early days.

There is a special tenderness in such a reunion. The student comes to pay his respects and, perhaps without saying so, to thank the instructor who helped shape his early years. The instructor, in turn, may discover that the lessons he once gave have not disappeared with time. They have traveled with his students through the years, across oceans, and through the many turns of life.

We spent a few hours together, talking about the things that former instructors and students naturally talk about – memories of the training school, people we had known, the lives we had lived, and the paths that had taken each of us so far from where our stories began. The conversation moved easily between the past and the present. Some memories made us smile; others reminded us how much time had passed and how many familiar faces were no longer with us.

There was no need to say everything. Some feelings are too deep for words, and some memories need only a name or a brief recollection to come alive again.

As I sat there, I realized that we had not traveled to Plano merely to make up for a visit that had been missed during the reunion. We had come to reconnect with a part of our own lives – a time when we were young, when our instructors were still strong, and when the future lay ahead of us like an open sky.

We eventually said goodbye to Mr. and Mrs. Lang and began our journey back to Houston.

The visit was brief, but its meaning could not be measured in hours. For Mr. Nô, it was the opportunity to see the instructor he had so long wished to meet again. For Mr. Lang, it was a reminder that a former student had never forgotten him. And for me, it was another precious encounter with the past, one that brought back not only memories of a school and a squadron, but also the quiet gratitude we owe to those who helped shape the people we eventually became.

We grow old. Our instructors grow old. The places where our memories were made may change, and many of the people who shared those days may no longer be with us. Yet the bond between an instructor and his student can remain untouched by distance and time.

Perhaps that is one of the most beautiful things about a reunion. We do not simply meet the people we once knew. For a little while, we meet again the younger versions of ourselves.

Another Reunion With Old Friends

During this trip, we also managed to get in touch with two close friends who lived in the area, but whom we had not seen in quite some time: VNAF veterans Vinh Thuan and Nguyen Van Man.

Both were former pilots, yet somehow, somewhere along the way, they had quietly changed professions and become full-fledged “frogmen”! After so many years soaring through the skies, it seemed these fellows had developed a new passion for diving deep beneath the water. The only problem was that they had gone so deep that sometimes their old friends could hardly figure out where to find them!

Vinh Thuan has developed some hearing difficulties in recent years, although not many people knew about it. As a result, his buddies continued to call him by phone as casually as ever. It was only during this visit that we finally discovered the reason. It turned out that sometimes people do not fail to answer our calls because they do not wish to speak with us; they simply may no longer hear the phone ringing—or the voice on the other end of the line!

As for Nguyen Van Man, well, he is quite another story. We are practically at a loss for words! Since that first gathering, he has remained almost completely out of sight, never showing up at any of our reunions, except for the very first gathering of the VNAF Class 4/69. Who knows what keeps him so busy? Or perhaps he has chosen such a secluded life that finding him has become a mission beyond the reach of his old comrades!

After leaving the Langs’ home, we arranged to return to our young relatives’ house for lunch before heading back to Houston. Fortunately, the two young hosts had already been informed of our plans before we left to visit Mr. Lang, so they had thoughtfully prepared a family-style gathering at their home. Our young niece was an excellent cook, and everything came together beautifully. Before long, a generous and inviting meal was ready.

When we returned, our two friends and their wives had just arrived. The food and drinks were already spread across the table, and the house quickly came alive with the cheerful atmosphere of an old-fashioned reunion.

Over lunch, conversation flowed freely, accompanied by laughter and lively chatter. We talked about the old days and the present, our military years, our friends, those we were fortunate enough to see again, and those whose faces we had not seen in ages. There seemed to be no end to the stories. Time, however, passed far too quickly. Before we knew it, several hours had gone by, and it was time for us to get ready to leave.

Once again, there were reluctant goodbyes, warm handshakes, and the familiar promises we had made so many times before: “We’ll get together again when the opportunity comes!” We kept making plans and exchanging promises, as though every farewell were merely temporary and there would always be another chance to sit together again.

At last, we set off for Houston. Fortunately, we managed to return the rental car right on schedule. It had been an unexpected trip, with a long detour beyond our original plans, yet it brought us so many cherished memories and precious encounters.
We said our goodbyes, each returning to our own life, carrying with us the lingering warmth of those days of reunion.

And I found myself thinking: age may slow our steps, memory may no longer serve us as well as it once did, and old friends may be scattered across distant corners of the world. Yet as long as we still have the chance to sit together once more, those years we shared never really seem so far away.

November 2026


« TRANG NHÀ