VIẾT CHO CHÁU NGOẠI Y-THANH
ngày 2.10.26
Y-Thanh của ông,
Có một chuyện trong gia đình mà nếu đem ra xử trước “tòa án gia đình”, có lẽ ông khó mà thắng. Bà ngoại đã nhiều lần nói rằng ông không công bằng với hai chị em cháu. Ngay cả bà Dì Minh Châu. Mẹ cháu, tuy nói nhẹ nhàng hơn, đôi khi cũng có cùng một ý kiến. Lý do rất đơn giản là khi chị Hạ-Vy ra đời, ông ngoại làm đủ thứ chuyện cho chị. Ông làm thơ, viết nhạc, viết truyện ngắn, rồi lại viết thêm những câu chuyện khác về ngày chị đến với thế giới này. Còn khi Y-Thanh ra đời, ông… tự nhiên “tịt ngòi nổ”.
Thành ra, nếu nhìn vào “hồ sơ chứng cứ”, chị Hạ-Vy có cả một gia tài văn chương của ông, còn cháu thì cho đến hôm nay vẫn chưa có được một bài viết tử tế nào ngoài một bài thơ chào mừng ngày cháu chào đời.
Nghe cũng hơi oan cho ông, nhưng phải thú thật rằng… cũng không sai mấy!
Hạ-Vy là đứa cháu đầu tiên, nên ngày chị ra đời, ông có cái cảm giác của một người lần đầu tiên được phong một chức vụ mà trước đó vẫn hằng ao ước được có. Cuối tháng Tám năm 2017, trong lúc cơn bão Harvey đang quần thảo Houston, cô cháu gái nhỏ xuất hiện. Ngoài kia mưa gió, nước ngập, người lớn lo lắng đủ điều; còn trong nhà mình, ông bà lại có một lý do rất riêng để vui – mà lại vui quá đỗi.
Ông đặt cho chị cái tên Việt Nam là Hạ-Vy – một cái tên tiếng Việt rất thông thường dành cho phái đẹp, rất thanh nhã và rất dễ thương. Có lẽ vì chị là đứa cháu đầu tiên, lại sinh ra trong một hoàn cảnh đặc biệt như vậy, nên trong lòng ông lúc ấy có quá nhiều điều muốn nói. Chữ nghĩa tự nhiên chạy ra ào ào. Ông làm thơ, viết nhạc, viết truyện. Nói theo ngôn ngữ đời thường là ông đã “cám cành sinh tình” khá tích cực cho cô cháu gái đầu lòng.
Rồi ba năm sau, đến tháng Sáu năm 2020, Y-Thanh xuất hiện giữa cơn đại dịch Corona hoành hành. Ôi! Còn niềm vui nào hơn! Mặc dù lần này cả thế giới đang trong tình trạng hoảng loạn. COVID-19 đang làm cả nhân loại đảo lộn. Người ta đeo khẩu trang, tránh tiếp xúc, không dám bắt tay, không dám ôm nhau; những cuộc gặp gỡ gia đình cũng trở nên khó khăn. Giữa thời điểm kỳ lạ ấy, một cậu bé ra đời.
Cũng như chị Hạ-Vy, Ba Mẹ cháu đặt tên Ellington Hương Vũ, còn cháu là Ethan Hoàng Vũ, còn Ông thì đặt tên Việt cho cháu là Y-Thanh. Và rồi… tịt ngòi – không thơ, không nhạc, không truyện như chị Hai của cháu. Có nghĩa là không có một “tác phẩm đặc biệt chào mừng sự ra đời của Y-Thanh” ngoài bài thơ.
Thật ra ông cũng không hiểu tại sao mình lại mất lửa ngang xương như vậy. Ông thương cháu quá là thương chứ. Thương không biết để đâu cho hết. Cháu lại còn là cháu trai đầu tiên của ông bà, một vị trí mà tự nhiên đã có chút gì đó rất đặc biệt. Nhưng chẳng hiểu sao, cái thứ từng chạy rất nhanh từ trong đầu xuống bàn phím của ông bỗng nhiên… nghỉ phép ngang mà không thông báo.
Có lẽ nó nghỉ hơi lâu. Mấy tháng rồi thành mấy năm. Mỗi lần nghĩ đến chuyện này, ông lại tự nhủ, “Để hôm nào ông viết cho Y-Thanh.” Nhưng cái “hôm nào” ấy hình như cũng là một nhân vật rất bận rộn. Nên… “em cứ hẹn mà sao em không đến.”
Trong khi đó, Y-Thanh càng ngày càng lớn lên. Cháu biết cười, biết chạy, biết nói, biết làm những điều khiến cả nhà vui. Ông nhìn cháu lớn dần mà trong lòng vẫn biết mình còn mắc nợ cháu, một món nợ trong lãnh vực văn học nghệ thuật.
Chỗ nầy, ông phải viết một số điều về cháu cưng của ông. Cháu là một đứa trẻ ngoài điểm đặc biệt là cháu đích tôn và cũng là cháu nội đầu tiên của ông bà Nội; là cháu ngoại trai đầu tiên của ông bà Ngoại. Cháu chứng tỏ rất thông minh, học hỏi rất nhanh, ghi nhớ rất lâu. Ba mẹ cháu cho cháu học tập đủ thứ – nào là học võ, piano, đánh golf, bóng rổ, đá banh… môn nào cũng thuộc hạng khá. Biết vâng lời ba mẹ răm rắp. Chỉ đôi khi “nổi cơn” hờn dỗi thì mọi người… bó tay. Ông cũng khá “stubborn” nhưng nhiều lúc ông phải gọi cháu là “xí phụ”.
Cho đến một ngày – vài hôm nay thôi – có dịp đưa bà Dì Minh Châu đi tham dự một buổi gây quỹ cho Chùa, bỗng nhiên bà Dì lại nhắc – Bà đã từng thắc mắc – đến sự không công bằng của ông đối với cháu. Ông nghe xong vừa buồn cười vừa thấy… khó cãi.
Bởi nếu đem hai “hồ sơ” đặt cạnh nhau thì đúng là hơi khó coi. Hồ sơ của Hạ-Vy gồm có thơ, nhạc, truyện, đủ thứ, trong khi hồ sơ của Y-Thanh gần như không có gì ngoài một bài thơ nhỏ viết sau ngày cháu chào đời vào tháng 7/2020.
Chào đón Y-Thanh
Con gái ngoan vừa lập thêm thành tích
Sinh thằng con giữa đại dịch Cô-Vy
Giữa lúc con người bị ngăn cách, phân ly
Đành vượt cạn một mình như từng đã (*)
Bên Nội hân hoan bao người mừng quá
Cháu đích tôn mạnh khoẻ chào đời
Bên Ngoại, ông bà chi xiết niềm vui
Cháu trai đầu lòng vuông tròn mãn nguyện
Ba ngày sau, bố-mẹ-con rời bệnh viện
Bồng bế nhau về tổ ấm bình yên
Hạ-Vy lu bu nhìn ngắm đứa em
Vui rối rít trong niềm vui làm chị
Một tuần rồi, vẫn là tôi bí xị
Chưa được ẵm bồng nựng nịu thằng cu
Cũng tại cô nàng Vũ Hán Cô-Vy
Quá gian ác, làm đảo điên thế giới
Nội ngoại hai bên đón chào hạnh phúc mới
Giữa lúc muôn người chống chọi hiểm nguy
Y-Thanh ra đời như hoàn cảnh Hạ-Vy (**)
Làm giảm thiểu bao âu lo sợ hãi
Kỳ tích này sẽ còn đây mãi mãi
Mong hai cháu ngoan đạt thành tích tương lai
(Gái giỏi dang, trai đáng mặt làm trai)
Làm rạng rỡ giống nòi nơi hải ngoại.
Nhưng cháu ơi, tình thương của ông không phải là một cuốn sổ kế toán để cuối năm cộng lại xem đứa nào được bao nhiêu phần trăm. Có những đứa cháu làm ông thành nhà thơ. Có những đứa cháu làm ông thành nhạc sĩ. Còn có những đứa cháu làm ông… đứng ngẩn ra nhìn nó lớn lên mà chẳng biết phải viết gì. Có lẽ Y-Thanh thuộc loại thứ ba.
Nếu Hạ-Vy là cô bé đến với gia đình giữa một mùa bão kinh hoàng tại Houston, thì Y-Thanh là cậu bé đến giữa một mùa đại dịch Corona. Hai chị em cháu, mỗi đứa đến vào một thời điểm mà thế giới con người đang trong đại nạn, nhưng cả hai lại đem đến cho hai bên Nội Ngoại niềm vui và hạnh phúc tuyệt vời!
Hạ-Vy cho ông biết cảm giác lần đầu tiên được làm ông ngoại. Còn Y-Thanh cho ông hiểu rằng trái tim của một người ông không hề có giới hạn cho tình yêu thương. Khi thêm một đứa cháu, trái tim không phải chia đôi, chia ba mà nó tự nhiên giãn nở rộng ra.
Ông cứ tưởng phải viết một bài thơ, một bài văn thật hay cho cháu, phải làm một bài nhạc thật tuyệt vời, phải có một câu chuyện thật đặc biệt, bởi cháu là cháu trai đầu tiên của ông và không biết bao giờ mới có cháu trai kế tiếp. Nhưng càng nghĩ phải viết cho hay, ông càng không viết được. Rốt cuộc, cái mà ông có trong người chỉ là một món nợ văn chương chữ nghĩa kéo dài đến tận hôm nay.
Thôi thì hôm nay ông trả. Không phải bị đòi nợ mà bị bao người nói cho biết sự công bình của ông có vấn đề. Điều đó không đúng phải không 😜chỉ là tạm thời bị mất lửa thôi 😘
Hôm nay ông chợt nghĩ, nếu cứ chờ một ngày nào đó có đủ cảm hứng, đủ chữ nghĩa, đủ thời gian, thì có khi đến lúc ông viết được, cháu đã cao lớn hơn ông, đã xong đại học mất rồi. Như vậy sẽ mất hết ý nghĩa. Vậy nên ông viết ngay hôm nay.
Viết cho Y-Thanh – cậu bé sinh ra giữa mùa COVID, cháu trai đầu đời của ông bà, và là đứa cháu mà ông đã thương yêu hết lòng, dù ông đã mất một khoảng thời gian khá dài để chứng minh điều đó bằng… văn chương, bằng âm nhạc.
Nếu sau này cháu đọc được những gì ông đã làm cho chị Hạ-Vy và thấy chị có nhiều hơn cháu, cũng đừng vội khiếu kiện ông nhé.
Ông xin khai thật. Chị Hạ-Vy đến trước nên đã lấy mất của ông khá nhiều chữ nghĩa. Còn cháu đến sau, nhưng lại lấy mất của ông một thứ khác – sự kiên nhẫn chờ thời cơ. Bởi càng thương một người, đôi khi người ta càng khó nói.
Và hôm nay ông mới hiểu rằng, tình thương không nhất thiết phải chia đều bằng số bài thơ, số bản nhạc hay số trang giấy. Có những tình thương được viết ra; cũng có những tình thương chỉ nằm yên trong lòng, ngày này qua ngày khác, rồi đến một lúc nào đó mới tìm được lối đi ra.
Y-Thanh à, nếu một ngày nào đó cháu hỏi ông, “Ông ơi, sao ông viết cho chị nhiều vậy mà tới bây giờ mới viết cho con?” Ông sẽ không tìm cách bào chữa mà ông sẽ nói, “Ừ, tại tình yêu thương đối với cháu đã lấp đầy những khoảng trống mà ông dành cho văn nghệ.” Và sau đó, ông sẽ ôm cháu một cái thật chặt như con gấu mẹ ôm con.😁
Và hôm nay, ông cũng sẽ phổ nhạc bài thơ đã viết cho cháu trước kia. Sẽ nhờ bạn bè giúp ông làm một video đặc biệt để kỷ niệm ngày cháu chào đời.
Vậy là món nợ văn chương của ông đối với Y-Thanh, sau mấy năm “khất lần khất lữa”, hôm nay cũng bắt đầu được trả dù có ít hơn chị Hai. Có thể hơi muộn, nhưng muộn còn hơn để ông tiếp tục viện lý do “mất lửa” cho đến ngày cháu tốt nghiệp đại học thì muộn màng quá! 😜
Ông không biết sau này cháu sẽ trở thành người như thế nào, nhưng ông mong cháu luôn giữ được sự thông minh, lòng tử tế, tính ham học hỏi và một trái tim biết yêu thương gia đình. Ông bà không cần cháu phải trở thành một người thật vĩ đại; chỉ mong cháu lớn lên thành một người thành đạt, đạo đức và sống có trách nhiệm, biết mình là ai và luôn nhớ mình từ đâu mà có.
Y-Thanh của ông, ngày cháu chào đời giữa mùa COVID, cả thế giới đang lo âu và cách trở. Nhưng đối với gia đình mình, đó lại là một trong những ngày hạnh phúc nhất. Và có lẽ đó mới là điều ông muốn giữ lại cho cháu: giữa những lúc cuộc đời có thể rất bất an, sự xuất hiện của một đứa trẻ vẫn có thể đem đến hy vọng, niềm vui và làm cho người lớn chúng ta tin yêu cuộc sống thêm một lần nữa.
Hôm nay ông viết cho cháu, phổ nhạc bài thơ năm nào, và sẽ cùng bạn bè làm một video nhỏ để lưu lại câu chuyện này. Không phải để bù cho những gì ông đã làm cho Hạ-Vy, mà để Y-Thanh có một kỷ niệm riêng của mình – một kỷ niệm có tên cháu, có tiếng cười của gia đình, và có tình thương của hai bên Nội Ngoại.
Còn chuyện ông có “công bằng” hay không thì hãy để sau này cháu lớn lên rồi tự phán xét. 😁 Nhưng ông có thể nói trước một điều, đó là trong trái tim của ông bà, Hạ-Vy và Y-Thanh mỗi đứa đã và đang chiếm một chỗ rất đặc biệt, không ai nhiều ít hơn ai.
Thương cháu thật nhiều,
Ông Ngoại
A LETTER TO MY GRANDSON, Y-THANH
**My dear Y-Thanh,**
There is a little matter in our family that, if it were ever brought before the “Family Court,” I doubt very much that I would win the case. Grandma has told me more than once that I have not been entirely fair to you and your sister. Even Aunt Minh Châu has raised the same question. Your mother, though more gently, has occasionally expressed a similar opinion.
The reason is quite simple: when your sister Hạ-Vy was born, Grandpa did all sorts of things for her. I wrote poems, composed songs, wrote short stories, and then wrote even more stories about the day she came into this world. But when Y-Thanh arrived, Grandpa suddenly… **ran completely out of ammunition.**
So, if we examine the “evidence,” Hạ-Vy has an entire literary treasure chest created by her grandfather, while you, to this day, have hardly had a proper piece of writing devoted to you—apart from one little poem welcoming you into the world.
That does make me sound a little guilty, but I have to admit… **they do have a point!**
Hạ-Vy was our first grandchild, so when she was born, I experienced the feeling of being appointed to a position I had secretly longed for all my life: **Grandpa**. In late August 2017, while Hurricane Harvey was battering Houston, our little granddaughter arrived.
Outside, there was rain, wind, flooding, and enough worry to go around for everyone; but inside our family, Grandma and Grandpa suddenly had a very special reason to celebrate—and celebrate we did, with all our hearts.
I gave her the Vietnamese name **Hạ-Vy**—a traditional, graceful, and lovely Vietnamese name for a girl. Perhaps because she was our first grandchild, and because she entered the world under such extraordinary circumstances, I had far too many things I wanted to say. The words simply came rushing out. I wrote poems, composed music, and wrote stories. In plain everyday language, you might say I had completely fallen under the **creative spell** of my first granddaughter.
Then, three years later, in June 2020, Y-Thanh arrived in the midst of the raging coronavirus pandemic. Oh, what greater joy could there have been! And yet, this time the whole world was in a state of panic. COVID-19 had turned humanity upside down. People wore masks, avoided one another, hesitated to shake hands or embrace, and even family gatherings became difficult. In the middle of that strange and unsettling time, a little boy was born.
Just like your sister Hạ-Vy, your parents gave you the name **Ethan Hoàng Vũ**, while Grandpa gave you the Vietnamese name **Y-Thanh**.
And then… nothing.
The creative engine simply stopped. No poem, no song, no story like the ones I had made for your big sister. There was no “special artistic production celebrating the arrival of Y-Thanh”—except for that one little poem.
The truth is, I don’t really understand why I suddenly lost my creative spark. I loved you—oh, how I loved you! More than I knew what to do with. And you were also our **first grandson**, a position that naturally carried something very special. But somehow, the thing that had once traveled so quickly from my head to my keyboard suddenly… **went on an unexplained leave of absence.**
Perhaps it stayed away a little too long. A few months became a few years. Every time I thought about it, I would tell myself, “I’ll write something for Y-Thanh one of these days.” But that “one of these days” seemed to be an extremely busy character. It kept making promises and never showed up.
Meanwhile, Y-Thanh kept growing. You learned to smile, to run, to talk, and to do all sorts of things that brought joy to the whole family. I watched you grow, all the while knowing that I still owed you something—a debt in the world of literature and the arts.
Here, Grandpa must say a few things about his beloved grandson.
You are special not only because you are **our family’s first grandson**, but also because you hold a unique place on both sides of the family. On your father’s side, you are the **first grandchild and the first grandson of your paternal grandparents**. On your mother’s side, your sister Hạ-Vy was the first grandchild, making you the **first grandson of your maternal grandparents**.
You have shown yourself to be remarkably intelligent, quick to learn, and blessed with an excellent memory. Your parents have given you the opportunity to learn all sorts of things—martial arts, piano, golf, basketball, soccer… and you have done reasonably well in all of them.
You listen to your parents and follow their instructions remarkably well. Only once in a while, when you get into one of your little moods, does the whole family simply… surrender.
Grandpa is fairly “stubborn” himself, but every now and then I have to admit that you can be quite the little **“xí phụ”**—a stubborn little rascal!
Then, just a few days ago, I had the opportunity to take Aunt Minh Châu to a fundraising event for the temple. Suddenly, Aunt Minh Châu brought up something she had apparently been wondering about for some time—the unfairness of Grandpa toward you.
I laughed when I heard it, but at the same time, I found it rather difficult to argue my case.
Because if we put the two “files” side by side, the comparison really isn’t very flattering to Grandpa. Hạ-Vy’s file contains poems, songs, stories, and all sorts of things, while Y-Thanh’s file contains almost nothing except one little poem I wrote shortly after you were born in July 2020.
Welcoming Y-Thanh**
My good daughter has achieved another feat,
Giving birth to a son in the midst of COVID’s reign;
While people were separated, kept apart,
She faced the ordeal alone, as mothers have before.
On your father’s side, the family rejoiced,
Celebrating the birth of a healthy first grandson;
On your mother’s side, Grandma and Grandpa overflowed with joy,
Our first grandson—safe, sound, and wonderfully complete.
Three days later, father, mother, and baby left the hospital,
Carrying one another home to their peaceful nest;
Hạ-Vy, busy and excited, watched her little brother,
Delighted, now that she had become a big sister.
A week had passed, and Grandpa was still miserable,
For he had not yet held or cuddled the little boy;
All because of that Wuhan lady, COVID,
So cruel, turning the whole world upside down.
Both families welcomed this new happiness,
While millions struggled against danger and fear;
Y-Thanh arrived, just as Hạ-Vy had,
Bringing relief to hearts weighed down by worry.
May this miracle remain with us forever,
May both grandchildren achieve great things in the years ahead;
The girl accomplished, the boy worthy of the name,
Bringing honor to our heritage far from home.
But, my dear boy, Grandpa’s love is not an accounting ledger where, at the end of the year, we add up the numbers to see who received what percentage.
Some grandchildren turn their grandfathers into poets. Some turn them into songwriters. And some simply make their grandfather stand there, watching them grow, completely at a loss for words.
Perhaps Y-Thanh belongs to that third category.
If Hạ-Vy was the little girl who came into our family in the midst of a devastating Houston hurricane, then Y-Thanh was the little boy who arrived in the middle of the coronavirus pandemic. You two came into our lives at times when the world was facing extraordinary hardship, yet both of you brought Grandma and Grandpa, on both sides of the family, an extraordinary amount of joy and happiness.
Hạ-Vy gave me the feeling of becoming a grandfather for the first time. Y-Thanh taught me that a grandfather’s heart has no fixed limit when it comes to love.
When another grandchild comes along, the heart does not have to divide itself in half or thirds. Somehow, it simply **expands**.
I kept thinking that I had to write a really beautiful poem or essay for you, compose a wonderful song, and create a truly special story because you were my first grandson—and who knew when, or whether, there would ever be another grandson?
But the more I told myself that I had to write something wonderful, the less I could write. In the end, all I seemed to carry inside me was a literary debt that had been accumulating year after year until today.
Well, today I am paying it.
Not because anyone has actually come to collect the debt, but because so many people have pointed out that Grandpa’s sense of fairness seems to have a problem.
That isn’t really true, is it? 😜
I was simply… **temporarily out of creative fire.** 😘
Today I suddenly realized that if I kept waiting for the perfect inspiration, the right words, and enough time, then by the time I finally wrote something, you might already be taller than Grandpa and perhaps even finished college.
By then, the moment would have been gone.
So I am writing today.
I am writing for Y-Thanh—the little boy born in the middle of COVID, **our family’s first grandson**, and the child Grandpa has loved with all his heart, even though it took him rather a long time to prove that love through… literature and music.
If someday you read what I created for Hạ-Vy and notice that she has much more than you do, please don’t rush to file another complaint against Grandpa.
I confess.
Hạ-Vy came first, so she took quite a lot of Grandpa’s words with her. You came later, but you took something else from me—the patience to keep waiting for the right moment.
Because sometimes, the more deeply we love someone, the harder it becomes to find the words.
And today I finally understand that love does not have to be divided equally according to the number of poems, songs, or pages one writes.
Some kinds of love are written down; other kinds simply remain quietly in the heart, day after day, until one day they finally find a way out.
Y-Thanh, if someday you ask me, “Grandpa, how come you wrote so much for my sister but waited until now to write for me?”
I won’t try to make excuses.
I’ll simply say, “Well, my love for you had already filled all the empty spaces I normally reserved for poetry and music.”
And then I will give you a very tight hug, like a mother bear hugging her cub. 😁
And today, Grandpa is also going to turn that old poem into a song. I will ask some friends to help make a special video to commemorate the day you came into this world.
So the literary debt Grandpa owed Y-Thanh, after years of “putting it off until later,” has finally begun to be repaid.
Perhaps the payment is smaller than what I gave your big sister, but at least it is finally being made.
It may be late, but better late than to keep using the excuse “I lost my creative spark” until the day you graduate from college! 😜
I don’t know what kind of man you will become one day, but I hope you will always keep your intelligence, your kindness, your curiosity, and your love for family.
Grandma and Grandpa do not need you to become some extraordinary or famous person. We simply hope that you will grow into a successful, principled, and responsible man—someone who knows who he is, and who never forgets where he came from.
Y-Thanh of Grandpa, the day you were born in the middle of COVID, the whole world was anxious and separated. But for our family, it was one of the happiest days we had ever known.
And perhaps that is what Grandpa most wants you to remember: even when life becomes uncertain and frightening, the arrival of a child can still bring hope and joy, and can make grown-ups believe in life all over again.
Today Grandpa is writing for you, turning that old poem into a song, and working with friends to create a little video to preserve this story.
Not to make up for what I created for Hạ-Vy, but to give Y-Thanh a memory of his own—a memory that carries your name, the laughter of your family, and the love of both sides of your grandparents.
As for whether Grandpa has been “fair” or not, let us leave that judgment until you are old enough to decide for yourself. 😁
But I can tell you one thing now:
**In the hearts of your grandparents, Hạ-Vy and Y-Thanh each occupy a place that is entirely their own—equally cherished, equally loved, and never measured against the other.**
With all my love,
**Grandpa**
| « Đã Hết Một Mùa Tình | TRANG NHÀ | Mổ Cataract – CATARACT SURGERY » |
