Giới thiệu tuyển tập 50 Năm Nhìn Lại
ngày 2.01.26
eBook “TUYỂN TẬP 50 NĂM NHÌN LẠI”
Trân trọng kính chào quý vị quan khách,
Cuốn sách là bản tường trình trung thực về những mất mát và hy sinh, đồng thời là tiếng nói khẳng định phẩm giá và ý chí kiên cường của con người Việt Nam. Từ những hồi ký chan chứa nước mắt đến các phân tích chính trị, xã hội sâu sắc, tập sách góp phần trả lại cho lịch sử sự công bằng, đồng thời khơi sáng niềm tin vào một ngày mai dân chủ và tự do cho quê hương đất nước.
Không chỉ dừng ở ký ức đau thương, Tuyển Tập 50 Năm Nhìn Lại còn ghi nhận hành trình vươn lên của người Việt tại Hoa Kỳ nói riêng và hải ngoại nói chung. Từ những ngày tay trắng nơi trại tạm cư, cộng đồng tỵ nạn đã gầy dựng lại đời sống mới, và chỉ trong nửa thế kỷ đã hình thành một cộng đồng vững mạnh hơn năm triệu người. Người Việt có mặt trong mọi lĩnh vực – từ giáo dục, khoa học, y tế, công nghệ, kinh doanh cho đến chính trị và nghệ thuật. Nhiều thế hệ đã trở thành khoa học gia, học giả, bác sĩ, kỹ sư, doanh nhân thành đạt, dân cử địa phương và liên bang, chiến sĩ các cấp trong quân đội Hoa Kỳ, trong đó có 7 vị tướng lãnh lừng danh cả nam lẫn nữ – đặc biệt cuối tháng 9/2025, cựu Đ/T Hùng Cao, một người Việt tỵ nạn thế hệ thứ hai, đã được Thượng Viện chuẩn thuận vào chức vụ Thứ Trưởng Hải Quân Hoa Kỳ, một chức vụ dân sự cao nhất chỉ sau Bộ trưởng HQ John Phelan; và ngày 3/10 vừa qua, cựu Đại Tá Hùng Cao đã chính thức tuyên thệ nhậm chức. Tất cả những thành tựu của con em chúng ta đã góp phần làm rạng danh dòng giống Việt trên khắp thế giới tự do.
Kính thưa toàn thể quý quan khách hiện diện hôm nay,
Những thành tựu ấy là minh chứng hùng hồn cho sức sống mãnh liệt và khả năng thích ứng phi thường của người Việt; cho thấy rằng ý chí bất khuất của giống nòi, và niềm tin vào tự do dân chủ không bao giờ phai nhạt. Chính từ các quê hương thứ hai, thế hệ con cháu đã tiếp nối truyền thống hiếu học, tinh thần vượt khó, để vừa gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, vừa hội nhập và đóng góp tích cực cho quốc gia đã cưu mang mình.
Nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ biến cố Tháng 4/1975 – một vết thương đau đớn sâu đậm trong lịch sử dân tộc, và từ đó khởi đầu cho hành trình lưu vong chưa từng có của hàng triệu người Việt. Tuyển Tập 50 Năm Nhìn Lại, do Viện Nghiên Cứu Lịch Sử và Văn Hóa Việt Nam phát hành hôm nay, quy tụ mười bảy tác giả gồm nhiều lứa tuổi, nhiều hoàn cảnh gia đình, nhiều tầng lớp xã hội khác nhau trước 1975, và từ các tiểu bang của Hoa Kỳ viết nên. Tất cả cùng góp phần làm nhịp cầu nối kết giữa ký ức và hiện tại, giữa sự thật lịch sử và khát vọng tương lai của người Việt.
Tuyển tập 50 Năm nhìn lại gồm 17 tác giả. Phần đông là thành viên của Viện và một số thân hữu từng gắn bó với những sinh hoạt của Viện. Mở đầu tuyển tập là bài viết của Viện trưởng Phạm Trần Anh nói về biến cố 30 tháng tư: chấm dứt cuộc chiến, thống nhất đất nước nhưng lại mở đầu cho một chế độ độc tài toàn trị trên toàn cõi Việt Nam. Tiếp theo là bài “50 Năm Nhìn Lại, Nghĩ về Tương lai của KS Bùi Đức Uyên”, bài “Hồi Ức Một Thời Chinh chiến” của Hoạ Sĩ Đặng Ngọc Sinh, bài “Đời Thằng Nó” của GS Trần Ngọc Dụng, “Câu Chuyện 50 Năm Về Trước” của Thầy Vũ Hoàng, “Hồi Tưởng Những Ngày Tết Cuối Cùng Của Việt Nam Cộng Hòa” của nhà biên khảo Ngô Thị Quý Linh, Năm Nhìn Lại Gửi Người Việt Còn Sống Hay Đã Chết của nhà văn quân đội Phan Nhật Nam, nhà văn Phạm Ngũ Yên với “Tuổi Hai Mươi Trong Sân Vũ Đình Trường”, “50 Năm Nhìn Lại” của nhà văn trẻ Khánh Lan, “Nhạc Vàng Bên Thắng Cuộc” của nhà văn Lê Hữu, “Những Mảnh Vụn Hồi Ức” của nhà văn Linh Vang, “Ngày Đó Tôi Đi” của VH Phổ Hành, “Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ Qua 15 Năm, Đường Vẫn Đang Đi Tới” của VH Phạm Ngọc Lân, nhà văn Vương Trùng Dương với “Quần Đảo Ngục Tù, Liên Sô-Việt Nam Chứng Tích Lịch Sử”, “Sài Gòn Mất Tên, Niềm Thương Đau Vô Tận” của VH Bùi Quốc Hùng, “50 Năm Vết Thương Còn Rỉ Máu” của Bạch Dương Vũ Hoàng Hải và Yên Sơn với “Những Khởi Đầu Của Một Gã Tha Hương”…
Tuyển Tập 50 Năm Nhìn Lại vì thế không chỉ là một tập hợp hồi ức, mà còn là lời tri ân với thế hệ đi trước, là khẳng định sức sống của dân tộc, và là thông điệp gửi đến mai sau – dù mất mát có thể kéo dài, từ trong đau thương, người Việt đã đứng dậy, khẳng định bản sắc, và tiếp tục hành trình xây dựng một tương lai xứng đáng với hy sinh của bao người đi trước.
Tuyển tập 50 Năm Nhìn Lại xứng đáng được những người di tản thế hệ thứ nhất đọc để soi rọi lại chính mình và gia đình mình trong cuộc hành trình đi tìm tự do; và thế hệ con cháu của chúng ta đọc để biết lý do tại sao người Việt có mặt trên những phần đất tự do nơi hải ngoại, để nuôi dưỡng hoài bão xây dựng một quê hương Việt Nam tư do, thịnh vượng không cộng sản. Vì thế, tuyển tập rất xứng đáng được đặt trong tủ sách gia đình. Chúng tôi cũng có hoài bảo dịch sang tiếng Anh và phát hành sau nầy để con cháu chúng ta tìm hiểu rõ ràng hơn tại sao Người Việt phải bỏ nước ra đi và có mặt trên khắp thế giới tự do.
Trân trọng.
Ladies and Gentlemen,
Distinguished Guests,
This book is an honest testament to loss and sacrifice, and at the same time a powerful affirmation of the dignity and indomitable will of the Vietnamese people. From deeply moving personal memoirs to insightful political and social reflections, the collection seeks to restore fairness to history and to rekindle faith in a future of freedom and democracy for our homeland.
Beyond painful memories, Fifty Years in Retrospect also records an extraordinary journey of resilience and renewal—particularly of the Vietnamese community in the United States, and more broadly across the Vietnamese diaspora worldwide. From the earliest days of hardship in refugee camps, our community rebuilt life from nothing. Within just half a century, more than five million Vietnamese have formed a strong, vibrant, and contributing community.
Today, Vietnamese Americans are present in every field—education, science, medicine, technology, business, politics, and the arts. Across generations, our sons and daughters have become scientists, scholars, doctors, engineers, entrepreneurs, elected officials at both local and federal levels, and service members throughout the United States Armed Forces. Among them are seven distinguished generals, men and women alike. Most notably, in late September 2025, former Rear Admiral Hung Cao, a second-generation Vietnamese refugee, was confirmed by the U.S. Senate as Under Secretary of the Navy—the highest civilian position beneath the Secretary of the Navy. On October 3, he was formally sworn into office. These achievements have brought honor not only to individuals, but to the Vietnamese people across the free world.
Distinguished guests,
These accomplishments stand as undeniable proof of the resilience, adaptability, and enduring spirit of the Vietnamese people. They remind us that the belief in freedom and democracy has never faded. From our second homelands, new generations have carried forward a tradition of learning, perseverance, and service—preserving Vietnamese cultural identity while fully integrating into and contributing to the societies that welcomed us.
Half a century has passed since the tragedy of April 1975—a profound wound in our national history, and the beginning of an unprecedented exodus of millions of Vietnamese into exile. Fifty Years in Retrospect, published today by the Institute for Vietnamese History and Culture, brings together seventeen authors of different generations, backgrounds, and life experiences prior to 1975, writing from various states across the United States. Together, their voices form a bridge between memory and the present, between historical truth and our shared hopes for the future.
This anthology is not merely a collection of memories. It is a tribute to those who came before us. It is a testament to the vitality of a people who refused to be broken. And it is a message to future generations: that even when loss endures, the Vietnamese people have risen from suffering, reaffirmed their identity, and continued the journey toward a future worthy of the sacrifices made in the past.
This book deserves to be read by first-generation refugees, so they may reflect upon their own lives and families in the long journey toward freedom. It also deserves to be read by our children and grandchildren, so they may understand why Vietnamese communities exist throughout the free world—and so they may carry forward the aspiration to build a free, democratic, and prosperous Vietnam.
For these reasons, Fifty Years in Retrospect belongs on the bookshelf of every Vietnamese family. We also hold the hope that it will one day be translated into English, so that future generations may more clearly understand why the Vietnamese were forced to leave their homeland, and how they came to stand, with dignity and purpose, throughout the free world.
Thank you.
| « HAPPY 2026 NEW YEAR | TRANG NHÀ |
