Chương trình VHNH Tháng 3/2026

ngày 27.03.26

Chủ đề “ĐÓN MÙA XUÂN MUỘN”

Kính thưa quý thính giả thân mến,

Trong luồng chảy bất tận của thời gian, mùa xuân thường được nhắc đến như một khởi đầu, nơi đất trời thay áo mới, nơi lòng người bỗng dịu lại trước những chồi non vừa nãy mầm. Nhưng không phải ai trong chúng ta cũng chào đón mùa xuân đúng thời, đúng lúc. Có những mùa xuân đến muộn… hoặc có khi, chính lòng người không bắt kịp mùa xuân, để có lúc phải giật mình thì xuân đã vụt qua.

Chương trình VHNT hôm nay, với chủ đề “Đón mùa xuân muộn”, xin được mời quý vị cùng lắng nghe vài bài thơ, vài khúc nhạc rất riêng của YS, để cùng chia sẻ với YS những khoảnh khắc riêng tư của một người nghệ sĩ. Hoặc cũng có thể đó là mùa xuân của một người xa xứ, khi Tết đã qua đi trong ký ức, nhưng lòng vẫn còn nguyên những dư âm chưa kịp gọi tên. Có thể đó là mùa xuân của một mối tình tưởng đã lỡ, nhưng lại bất ngờ nở lại như cành mai cuối vụ mùa. Và cũng có thể, đó là mùa xuân của chính mỗi chúng ta sau bao thăng trầm, ta học được cách dịu dàng hơn với chính mình, học được cách mở lòng để đón nhận những điều tưởng chừng đã vụt mất.

“Xuân muộn!” Vâng, chỉ hai chữ thôi cũng có thể cảm nhận được như có tiếc nuối một điều gì đó, nhưng cũng chính trong cái muộn màng ấy lại ẩn chứa một vẻ đẹp rất riêng. Đó là vẻ đẹp của sự từng trải, của những cảm xúc đã chin muồi, không còn vội vàng, không còn nông nổi. Một mùa xuân đến chậm, nhưng sâu hơn, lắng hơn… và có lẽ cũng bền lâu hơn.

Trong chương trình hôm nay, chúng tôi xin gửi đến quý vị những ca khúc, những áng thơ và những câu chuyện được dệt nên từ chính những nỗi niềm ấy. Những giai điệu có thể không rộn ràng như xuân đầu, nhưng mong nó có đủ sức lay động những tâm hồn đồng điệu. Những lời ca có thể mang chút trầm buồn, nhưng không quá bi luỵ và có những nét đẹp riêng của nó.

Xin mời quý vị hãy tạm gác lại những vội vã của đời thường, dành cho chương trình một khoảng thời gian ngắn, lắng đọng để cùng chúng tôi bước vào không gian của “Đón mùa xuân muộn,” nơi mà mỗi dòng thơ, mỗi lời ca, mỗi tâm sự muốn được cùng chia sẻ với quý vị. Nhưng mùa xuân có đến sớm hay muộn cũng không phải là điều đáng nói; điều đáng nói là khi lòng chúng ta còn biết rung động trước hoa tươi, sắc thắm, trước lộc mầm xanh biếc, trước hạnh phúc chứa chan của gia đình thì xuân vẫn luôn còn lại trong ta.

Xin kính mời quý vị cùng chúng tôi bước vào chương trình.

Để mở đầu, kính mời quý thính giả thưởng thức nhạc phẩm Mùa Đã Thay Rồi, một sáng tác của YS “Xuân đã về bên kia bờ suối vắng/ Đóa hoa rừng vui gượng trước bờ lau/ Ngày tháng trôi, bên đời bao ngọt đắng/ Ta nhớ người… chỉ là mộng chiêm bao.” qua giọng ca của ca sĩ Thanh Ngọc: Mùa Đã Thay Rồi

Tiếp tục chương trình, chúng tôi xin chia sẻ với quý vị hai bài thơ xuân. Bài thứ nhất với tựa đề Chào mùa xuân mới

Sáng thức dậy ra vườn
Thấy hoa cười rực rỡ
Phảng phất mùi jasmine vàng trong gió
Cây đâm chồi, lá nảy lộc nơi nơi
Hương xuân cao đến chín từng trời
Đi dạo một vòng nghe rừng thông cất cao tiếng hát
Azalea mọi nhà nở hoa bát ngát
Redbud tím hồng cũng khoe sắc dưới nắng xuân
Vạn vật hồi sinh dưới màu nắng lung linh
Chim chóc đùa vui gọi nhau ríu rít
Làm tôi nhớ đến một người nơi phương trời xa tít
Nhớ mắt môi, nhớ giọng nói, nụ cười
Nhớ một mùa xuân mình từng bước chung đôi
Vui trong nắng, hạnh phúc vờn trong gió
Tình chúng mình dẫu vẫn còn nguyên như cũ
Nhưng có lẽ chẳng bao giờ ta lại có nhau
Dừng chân ở giữa cầu
Chỗ em đứng soi mình trong dòng nước
Nắm tay anh, em nói lời nguyện ước
Hy vọng một đời mình chẳng lìa xa
Đâu có ai ngờ tháng lại ngày qua
Mới đó đã 17 năm dư rồi chứ đâu có ít
Chuyện tương lai của chúng mình…
Mịt mù mù mịt
Nhưng cám ơn đời một thuở có nhau.
Quày trở lại vườn sau
Nằm trên võng nghe từng hồi chuông gió
Nhìn khói thuốc bay thấy vài con chim đỏ
Đậu trên cành vang tiếng gọi mùa xuân
Trời lồng lộng cao
Mây trắng ngập ngừng
Ở phương đó… có khi nào em nhớ về anh không nhỉ?

Bài kế tiếp với tựa đề Giã biệt mùa xuân

Em đi theo bước chân mùa cũ
Lá biếc thôi xanh cuối tháng năm
Vườn vắng hoa tươi, bầy chim đỏ
Cũng ra đi lặng lẽ âm thầm
Cành lộc rơi theo dòng ký ức
Mưa bay như giọt lệ chia xa
Chim én cuối trời kêu rưng rức
Xuân đi để lại bóng nhạt nhoà
Xuân đến rồi đi như giấc mộng
Ta còn trông ngóng những ngày qua
Giã biệt mà nghe lòng buốt giá
Xuân đi rồi để lại mình ta
Xuân đi ta nhớ người em nhỏ
Một dạo bên nhau như bướm hoa
Bỗng chốc bặt tin như cánh nhạn
Cuối trời cô độc ánh sương pha
Có chút nghẹn ngào khi giã biệt
Nhưng làm sao giữ được Xuân ơi
Tháng năm vô tình đi mải miết
Tìm ánh sao băng ở cuối trời
Thì thôi cố giữ hương xuân cũ
Vui với vầng trăng muộn canh thâu
Không như cô nhỏ từ dạo ấy
Để lại bên ta một khối sầu./-

Tiếp tục chương trình Thơ nhạc Yên Sơn, mời quý vị thưởng thức một sáng tác mới, nhạc phẩm Lại Một Mùa Xuân do YS phổ nhạc và biên soạn từ bài thơ cùng tên, dùng nhu liệu Suno

(nhạc attached)

Tiếp theo chương trình, chúng tôi xin chia sẻ với quý vị một đoản văn do YS viết trong mùa dịch cúm Covid nhiều năm trước. Nội dung nói về hoạt cảnh một ngày sinh hoạt của tác giả trong dịp Tết. Bài viết có tựa đề Vui Buồn Chợt Đến Chợt Đi.

Buổi sáng thức dậy, nằm rán trên giường, lòng miên man suy nghĩ về những ngày Tết đã qua. Miệng lẩm bẩm, “Tết, tết, tết,” mà nghe âm thanh dội lại vào lòng một cách xa lạ, dửng dưng! Tôi lại lẩm nhẩm trong đầu:

Tết đến trong lặng lẽ
Tết đi như người dưng
Không một lời chào đón
Nghe tấc lòng bâng khuâng

Tôi uể oải ngồi dậy, vào phòng tắm làm vệ sinh cá nhân xong ra bếp để pha cà phê như thường ngày. Một ngày như mọi ngày, nhà tôi đã dậy sớm và đang làm việc trên computer. Nghĩ lại tôi mỉm cười, cám ơn cái thằng Cúm Vũ Hán. Vì kể từ ngày lũ nầy lan tràn khắp địa cầu thì việc sở MD Anderson cho nhà tôi làm việc luôn ở nhà. Nhà thì phòng ốc thênh thang mà nàng lại chọn cái bàn ăn sáng làm “văn phòng,” chỉ vì tiện nghi. Tiện nghi vì mọi thứ lỉnh kỉnh bếp núc trong tầm tay với. Và cũng vì cái tiện nghi đó nên tôi thường được ăn đủ loại bánh trái mỗi khi nàng cần xả hơi.

Tôi nói nhà rộng thênh thang vì khi mua nhà lũ con còn nhỏ; còn bây giờ thì lũ chim non ngày nào đã thừa lông khoẻ cánh, bay biến vào giông bão của cuộc đời, bỏ lại hai con khỉ già như hai chú ong tò vẽ. Cũng may nhờ ơn chú Tập. Tôi thường hay nghĩ, nếu nàng đi làm hàng ngày như xưa chắc tôi không chịu nổi suốt ngày vò võ một mình. Ừ cũng tại chú Tập mà tôi đã phải bỏ trường bỏ lớp bỏ học trò – sau nhiều chục năm tạo dựng – chỉ vì gánh chịu không nổi chi phí thuê mướn trong mùa dịch mà không nhận được sự giúp đỡ nào của chính phủ. Dù còn khoẻ mạnh nhưng đã lỡ thầy lỡ thợ rồi, đành phải về vui với cảnh vườn… không hoa bướm!

Đúng hơn là cũng có hoa có bướm lai rai, vì hoa nào có thể “tự biên tự diễn” được thì xuất hiện để cho các chú bướm cô độc có chỗ vẩn vơ, để cho người làm thơ có được cơ hội mơ mộng, vẻ vời 😉

Cà phê cũng vừa xong, tôi pha cho nhà tôi một tách, tôi một tách trên tay đi thẳng vào phòng làm việc để bắt đầu ngồi thiền… internet.

Vừa mở computer ra thì thấy một lô email mới. Ngó lướt qua một vòng thấy có email của cô nương Trịnh Duy Hân bên Canada gửi. Email nhắc các tác giả có tên trong danh sách – sẽ được giới thiệu trong chương trình tác giả và tác phẩm vào tháng 5 sắp tới ở Toronto do cô và nhóm văn nghệ sĩ Toronto tổ chức – gửi bài đăng trong các số báo tới do nàng chủ trương để làm quen độc giả.

Đọc xong email thì đôi bàn chân ham vui nổi ngứa, lòng xôn xao vui, “tức cảnh sinh tình” gõ ngay vào bàn phím thành một bài thơ ngắn gửi hồi âm.

Tháng Năm… Nghe lời hẹn
Lòng nôn nao, xôn xao
Như chờ ngày Tết đến
Như bé thơ năm nào
Một thoáng như sống lại
Thuở thanh bình năm xưa
Thâu đêm canh bánh tét
Chờ đợi phút giao thừa
Ba Mẹ ngồi tràng kỷ
Chờ cháu con… dạ thưa
Nầy bộ quần áo mới
Mùi long não thơm nồng
Nầy bao lì xì đỏ
Anh chị em đợi mong…
Cảnh vật mờ trước mắt
Mùa Xuân nay không về
Lòng nhớ thương quay quắt
Bao năm rồi xa quê!

Viết đến đây thì lòng buồn vô hạn. Bao nhiêu kỷ niệm dấu yêu của một thời như cuộn phim quay chậm, nghe rè rè, nghe xôn xao trong hồn. Đỗ Trung Quân viết “Quê hương mỗi người chỉ một, như là chỉ một mẹ thôi…” nghe thật thấm thía. Có lẽ nào “một đi không trở lại?” Làm sao trở về khi con người không có tự do, không có nhân quyền với một xã hội bát nháo, một nền văn hoá của dân tộc đã bị phá sản. Làm sao trở về khi cường quyền Cộng sản còn bóp nghẹt cả dân tộc, giày xéo giang sơn trong lúc con người càng ngày càng trở nên ích kỷ, càng mánh mung tư lợi, phó mặc vận nước điêu linh!

Đang miên man miên man với nỗi nhớ thương, bỗng nhớ đến bản nhạc tôi đã viết mấy năm trước. Tôi lục tìm rồi ngồi đọc lại, ngồi nghe, ngồi hát theo trong bồi hồi xúc động. Và đây là lời bản nhạc Tiếng Gọi Quê Nhà

Bao năm qua kể từ chim gãy cánh
Lòng nhớ thương tìm không thấy quê nhà
Nghìn trùng xa mắt trông vời cố xứ
Biết còn không dòng sông cũ năm nao
Xa quê hương cõi lòng tôi khô héo
Tình non sông canh cánh nặng bên đời
Ngày chóng qua phương về sương mờ lối
Sợ cánh chim mỏi cánh tận trời xa
Ra đi ai biết sẽ xa càng xa
Bao năm mây trắng vẩn vơ bên trời
Từ ngàn trùng xa nghe tiếng quê hương gọi tên
Rạt rào niềm đau tiếng dế nỉ non bên thềm
Cuộc đời buồn tênh như gió qua thềm vắng
Như cánh chim bên trời gọi nhau bốn mùa
Quê hương ơi bao giờ xuân sẽ đến
Người xứ xa mừng vui kéo nhau về
Cùng nắm tay chúng ta xây đời mới
Quyết cùng nhau dựng xây nước non ta
Trăng nơi đây ươm vàng trong nỗi nhớ
Lòng xót xa vời trông hướng quê nhà
Sợ mai đây lá vàng theo gió cuốn
Cuối chân trời mây trắng cũng bâng khuâng

…nhạc phẩm Tiếng Gọi Quê Nhà, một sáng tác của YS, do ca sĩ Lưu Trường Hải trình bày.


« TRANG NHÀ